كمك به مادران شيرده

مركز تحقِِيقات بهداشت باروري

مزاياي شير مادر:
شير مادر شامل تمام مواد مغذي است كه شير خوار در 6-4 ماه اول زندگي به آنها احتياج دارد.
پروتئين و چربي شير مادر در تناسب با نيازهاي نوزاد است.
لاكتوز شير مادر بيشتر از ساير شير هاست.
ويتامين شير مادر كافي است لذا شير مادر نياز به ويتامين اضافي و آب ندارد.
آهن شير مادر براي شير خوار كافي است.
نمك – كلسيم و فسفات كافي دارد.
داراي آنزيم ليپاز است كه باعث هضم چربي مي شود.
بدليل وجود آنتي بادي ها و كلوسيتها در شير مادر، شيرخوار در مقابل عفونتها محافظت مي كند.
شير مادر هيچگاه فاسد نمي شود حتي اگر مادر چند روز شيردهي نداشته باشد.

تركيب شير مادر
تركيب شير مادر در ابتدا و انتهاي شير دهي در طول هر وعده شيرخوردن تغيير مي كند . شير ابتدايي آبكي و آبي رنگ است كه غني از پروتئين ،كالاكتوز، ويتامين ها ، املاح و آب است و در انتهاي شيردهي شير سفيد تر است و چربي بيشتري دارد كه اين چربي منبعي غني از انرژي است.
مضرات تغذيه مصنوعي:
احتمال آلودگي، عفونت نوزادان به علت فقدان آنتي بادي و لكوسيتهاي بالا مي رود، اسهال مزمن ، كمبود ويتامين ، فقر آهن ، نمك زياد ، كلسيم و فسفات زياد ، چربي نامناسب ، پروتئين نامناسب ، بدي هضم و جذب، احتمال بروز حساسيت مثل آسم و اگزما ، مشكل مكيدن
زمان شروع اولين تغذيه:
تغذيه با شير مادر بايد هر چه  زودتر پس از تولد نوزاد شروع شود بنابراين اولين تغذيه بايد از روي تخت زايمان شروع شود .
دفعات شير دهي: بايد متناسب با تقاضاي نوزاد باشد و ساعت معيني نداشته باشد.
مدت زمان تغذيه: به شير خوار اجازه دهيد هر موقع و هر چقدر كه مي خواهد از پستان مادر شير بخورد. لازمست مادر از هر 2 پستان خود به شيرخوارش شير بدهد.
نوزاداني كه شير مادر مي خورند حتي در آب و هواي گرم ، به آب اضافي نياز ندارند.
تغذيه شبانه نوزاد در امر ذخيره شير و از طرفي فاصله گذاري بين فرزندان بسيار مفيد است
تب شير چيست؟ گاهي اوقات قبل از آنكه شير مادر جاري شود پستان او سفت شده و براي مدت 24 ساعت تب مي كند كه تب شير ناميده مي شود . اين تب معمولا بدون درمان خوب مي شود ولي اگر بيشتر از 48 ساعت طول كشيد بايد بدنبال علل عفوني گشت.
نحوه برخورد با تب شير: تخليه پستان

ماستيت چيست؟ اگر سفت شدن پستان برطرف نشود ممكن است بافت پستان عفونت كند و قسمت عفوني قرمز، داغ، متورم و دردناك شده، مادر تب مي كند و ناراحت است كه به اين حالت ماستيت مي گويند.
نحوه برخورد با ماستيت: تخليه پستان+ شروع آنتي بيوتيك + تب بر+ كمپرس گرم پستان مبتلا . ( در حالت ماستيت نيازي به قطع شيردهي نيست.) آبسه پستان چيست؟ اگر ماستيت هر چه زودتر درمان نشود منجر به آبسه مي شود كه در اين حالت پستان دردناك و داغ است و در آن احساس تموج مي شود و به نظر ميرسد كه پر ازمايع است.
نحوه برخورد با آبسه پستان : هدايت بيمار به بيمارستان و شكاف آبسه .

جلوگيري از زخم نوك پستان:
توصيه به مادر كه نوك پستان را بيشتر از يكبار در روز نشويد و از صابون استفاده نكند، صبر كند كه كودك خودش بعد از اتمام تغذيه پستان را رها كندو از مكيدن ناقص نوك سينه پيشگيري شود.
درمان شقاق:
اصلاح حالت مكيدن
ماليدن قطره آخر شير روي پستان
قرار دادن نوك پستان در مقابل هوا و آفتاب در فاصله دفعات شيردهي
مركز مشاوره بهداشت باروري هر روز از ساعت 12-9 بجز ايام تعطيل با حضور كارشناسان و پزشكان مجرب خدمات زير را ارايه مي نمايد
مشاوره دوران بلوغ و نوجواني ،
مشاوره قبل ازازدواج ،
مشاوره قبل از بارداري ،
مشاوره مراقبتهاي دوران بارداري ، زايمان و پس از زايمان ،
مشاوره تنظيم خانواده ،
مشاوره تغذ يه
مشاوره بيماريها ي مقاربتي ،
مشاوره نازايي ،
مشاوره بهداشت روان زنان ،
مشاوره دوران يائسگي
مشاوره سرطانهاي زنان.

آدرس: انتهاي بلواركشاورز،بيمارستان امام خميني(ره)، روبروي مركز تصويربرداري وليعصر،
مركزتحقيقات بهداشت باروري
تلفن :     66939320

منبع: http://publicrelations.tums.ac.ir/articles/index.asp?articleID=30روابط  عمومي دانشگاه علوم پزشكي تهران